Verder onderzoek: info en afscheidsbrief Hans Smits

We gaan door met ons onderzoek naar antwoorden op de vragen, die er nog liggen. Bv over OD-lid Schulting (zie aparte pagina). En ook over het proces van Gerard Bastiaans, Albert Nout, Bill Roeske, Dick Groeneveld, Henri-Pieter Drenth en Hans Smits, in december 1942 (zie een het eerder bericht, verder hieronder).

Van laatste genoemde, Hans Smits, wisten we eigenlijk vrijwel niets. Toch hebben we nu ook over en van hem een en ander gevonden!

Hans (Johannes Cornelis) Smits was de zoon van Marinus Barend Smits en Leena Pieternella Meerse. Hans’ ouders zijn al jong naar Indië gegaan. Hans en zijn zus Willy zijn in Indië geboren en zijn daar opgegroeid.

Jaren voor de oorlog is de familie Smits teruggegaan naar Nederland. Hans’ vader werd directeur aan de Landbouwschool te Middelharnis. Hans heeft daar ook zijn opleiding gehad (bron: gesprek met Roelf Wolterink, zie onder).

Al vroeg in de oorlog kwamen Hans en zijn vader in contact met het verzet. Zij zijn toen verhuisd naar Den Haag. Zij woonden aan de Laan van N.O. Indië nr. 94. Vader Marinus werd gearresteerd op 21 maart 1942. Hij zat tot november 1942 in het Oranjehotel in Scheveningen en kwam daarna in Kamp Amersfoort en, begin 1942, in Kamp Vught terecht. Daar is hij door martelingen en uitputting overleden (bron: Databank oorlogsslachtoffers Zeeland en nat. archief).

Hans was net als zijn vader al vroeg actief in het verzet en maakte deel uit van een groepje rond de broers Nout en Bastiaans, dat zich rond de jaarwisseling 1942/1943 aansloot bij Kap. Christian van den Berg van de Ordedienst (OD). Hans werd enkele dagen na zijn vader gearresteerd, op 25 maart 1942. Dat was kort voor de arrestatie van de Henk en Gerard Bastiaans en Luuk Honselaar.

Hans zat tot 25 juli 1942 in het Oranjehotel (bron: nationaal archief), daarna in Kamp Amersfoort. Hij werd op 10 december 1942 samen met vier van zijn hierboven genoemde verzetsvrienden gefusilleerd op de Leusderheide bij Amersfoort. Waarschijnlijk was ook Hans op de één of andere manier betrokken bij de aanslag op V-man Stellbrink in Haarlem, eind 1941, net als de andere gefusilleerden van zijn groep.

Inmiddels hebben wij ook de tekst van zijn afscheidsbrief gekregen. De Rijssense oud-verzetsstrijder Roelf Wolterink kreeg jaren geleden een afschrift daarvan in handen. Hij publiceerde de brief in Eilanden-Nieuws, de krant van het Zeeuwse Goeree-Overflakkee, en kreeg daarop ook een aantal reacties. Roelf zoekt voor ons de reacties, misschien kunnen wij daar nog meer informatie in vinden. Hij vertelde dat Hans’ moeder Lenie, zijn zus Willy en zijn verloofde Maaike van der Meyde daarna in de oorlog nog een zwaar bombardement hebben meegemaakt (Bezuidenhout, 23 maart 1945) en dat Maaike altijd ongetrouwd gebleven is. De brief is hieronder te downloaden.

Bijzonder overigens … wij hebben nu van drie van de vijf mannen die zijn gefusilleerd op 5 februari de afscheidsbrief; van Gerard Bastiaans en Albert Nout hadden wij die eerder al.

Verder info volgt misschien nog!